İnsanların ne düşündüğünü sürekli düşünme hastalığı

Enaniyetin bir şekli de insanların ne düşündüğünü sürekli düşünme hastalığı. Şeytanın vesvesesine kapılıp karşımızdakinin bizi sevmediğine ya da güvenmediğine vb kafa yormak bir hata olur. Çünkü asla insanların ne düşündüğünü bilemeyiz.

Ne kadar düşünürseniz düşünün, karşınızdaki insanın beyninden geçenlere ulaşamazsınız. Karşınızdakinin beyninden geçenler sizin için her zaman “gayb bilgisi” olarak kalacaktır. Dolayısıyla bu konuya uzun uzun kafa yormak akılsızlık olur.

… (Bu,) Bilinmeyene (gayba) taş atmaktır. … (Kehf; 22)

İşte sizler böylesiniz; (diyelim ki) hakkında bilginiz olan şeyde tartıştınız, ama hiç bilginiz olmayan bir konuda ne diye tartışıp-duruyorsunuz? Oysa Allah bilir, sizler bilmezsiniz. (Al-i İmran; 66)
İşaretlerden yola çıkarak da karşınızdakinin aklından geçenlere ulaşamazsınız. Çünkü kafanızda karşınızdakinin sizi sevmediği/güvenmediği vb kanaati varken onun davranışlarını objektif değerlendiremezsiniz.
“Algıda seçicilik” devreye girer ve onun her durgunluğunu kendinize yönelik kasıtlı bir tavır olarak algılamaya başlarsınız. O sadece yorgundur ama siz sizinle konuşmak istemiyor sanarsınız vb. O nedenle kendinize üzülecek konu aramaktan vazgeçin ve çevrenizdekilere de kendinize de hüsnüzan edin. Herkesin vicdanına uyup affedici, sevgi taraftarı, alçakgönüllü olduğuna inanın. Çünkü hüsnüzan farzdır:
Ey iman edenler, zandan çok kaçının; çünkü zannın bir kısmı günahtır. Tecessüs etmeyin (birbirinizin gizli yönlerini araştırmayın). Kiminiz kiminizin gıybetini yapmasın (arkasından çekiştirmesin.) Sizden biriniz, ölü kardeşinin etini yemeyi sever mi? İşte, bundan tiksindiniz. Allah´tan korkup-sakının. Şüphesiz Allah, tevbeleri kabul edendir, çok esirgeyendir. (Hucurat; 12)
Onu işittiğiniz zaman, erkek mü´minler ile kadın mü’minlerin kendi nefisleri adına hayırlı bir zanda bulunup: “Bu, açıkça uydurulmuş iftira bir sözdür” demeleri gerekmez miydi? (Nur; 12)
Ayrıca unutmayın ki dünya sizin çevrenizde dönmüyor. Hayatınızdaki insanların davranışlarını etkileyen binlerce milyonlarca etken var. İşler, insanlar, hastalıklar, hayatın tüm detayları… her şey insanın davranışlarını etkiler. Belki de size sıcak davranmıyor diye üzüldüğünüz kişi sadece uykusuz kaldığı için öyle davranıyor. Ya da başkasıyla tartıştığı için biraz yalnız kalmaya ihtiyacı var; konunun sizle hiç ilgisi yok. Asla bilemezsiniz. Karşınızdakinin ruh halini etkileyen milyonlarca etkenin tamamını bilmeniz ve olayı doğru değerlendirmeniz imkansız.
Sizin yapmanız gereken; size ifade ettiği bir rahatsızlığı varsa bu konudaki davranışlarınızı telafi etmeye çalışmanız. Bunun haricindeki davranışlarından çıkarım yapmaya çalışmaktan vazgeçin. Siz zaten her zaman kendi davranışlarınızı en yüksek ahlaka çıkarmaya çalışmaya devam edin.
Yani karşınızdaki sizi sevmediğine alamet gösteriyorsa iyi insan olup, göstermiyorsa kötü insan olacak değilsiniz ya? Her zaman iyi insan olmaya çalışırsınız. O zaman karşınızdakinin sevgisini analiz etmeye çalışmanın anlamı yok. Siz sadece kendinizi daha güzel karakterli, daha kaliteli bir insan haline getirmek için neler yapabileceğinizi analiz etmeye çalışın. Allah’a yakınlaşmak için yollar arayın.
Ey iman edenler, Allah´tan korkup-sakının ve (sizi) O´na (yaklaştıracak) vesile arayın; O´nun yolunda çaba gösterin, umulur ki kurtuluşa erersiniz. (Maide, 35)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.